Đầu tháng 11 là thời điểm đẹp để gieo rau gia vị cho vụ Tết: nắng đã dịu hơn, mưa vẫn còn nhưng không còn dồn dập như giữa mùa mưa, và từ nay đến Tết còn đủ một vụ rau thơm ngắn ngày lẫn một vụ rau thơm dài ngày. Gieo bây giờ, đến Tết nhà có rau thơm tươi hái tại chỗ, không phải đi chợ mua rau héo giá cao ngày cận Tết.
Nguyên tắc chung trước khi chọn giống: rau gia vị cần nắng, thoát nước tốt và thu hoạch tỉa dần, chứ không cần đất rộng hay chậu lớn. Một ban công, một góc sân có nắng buổi sáng là đủ cho cả một vườn rau thơm gia đình.
1. Nhóm gieo ngay, ăn sớm — kịp ăn trước Tết nhiều lứa
Nhóm này gieo đầu tháng 11 là có ăn trong tháng 11 và tháng 12, rồi gieo nối tiếp để có lứa mới đúng dịp Tết:
- Hành lá: trồng bằng củ hoặc gieo hạt đều được, dễ sống nhất trong nhóm rau gia vị. Trồng bằng củ thì lên nhanh hơn, chỉ cần đất tơi xốp, không úng nước.
- Ngò rí (rau mùi): gieo hạt, thích nắng nhẹ và đất ẩm vừa phải. Gieo thưa, phủ một lớp đất mỏng, giữ ẩm đều những ngày đầu cho hạt nảy mầm.
- Rau răm: trồng bằng cành giâm là nhanh nhất, cắm cành vào đất ẩm là bén rễ. Rau răm ưa ẩm hơn các loại rau thơm khác, hợp góc vườn hơi râm và đất giữ ẩm tốt.
Mẹo cho nhóm này: đừng gieo một lần rồi chờ đến Tết. Gieo làm hai ba đợt cách nhau khoảng hai tuần, đợt sau nối đợt trước, thì lúc nào cũng có rau non để hái, không bị lứa rau già cùng lúc.
2. Nhóm gieo đầu tháng 11, đúng Tết thu hoạch rộ
Nhóm này cần thời gian dài hơn, gieo đầu tháng 11 là vừa kịp vụ Tết:
- Húng quế, húng lủi: gieo hạt hoặc giâm cành, ưa nắng và đất thoát nước. Khi cây cao khoảng một gang tay thì ngắt ngọn để cây đẻ nhánh, càng ngắt ngọn cây càng sum suê.
- Tía tô: gieo hạt đầu tháng 11, cây phát triển đều trong thời tiết mát dần cuối năm. Tía tô cũng nên ngắt ngọn sớm để cây ra nhiều nhánh thay vì vươn cao một thân.
- Kinh giới, bạc hà: trồng bằng cành giâm rất nhanh bén, nhưng bạc hà lan rễ mạnh nên nên trồng riêng một chậu, đừng trồng chung với rau khác kẻo bạc hà lấn hết.
Với nhóm này, điều quan trọng nhất là đừng tham gieo dày. Một chậu chỉ nên để vài cây khỏe, cây có chỗ tỏa tán thì lá mới to, thơm và lâu già.
3. Đất và chậu: thoát nước quan trọng hơn bón nhiều
Rau gia vị chết nhiều nhất vì úng nước, không phải vì thiếu phân. Đầu tháng 11 vẫn còn mưa, nên chậu nào cũng phải có lỗ thoát nước, dưới đáy lót một lớp sỏi hoặc xơ dừa, đất trộn tơi xốp, không dùng đất thịt nén chặt.
Bón phân thì bón nhẹ và đều: phân hữu cơ hoai mục trộn vào đất trước khi gieo, sau đó mỗi hai tuần bón thêm một ít. Bón nhiều phân đạm một lúc chỉ làm rau tốt lá mà nhạt mùi, lại dễ thối gốc khi gặp mưa.
4. Chăm sóc mùa mưa cuối vụ: nắng sáng, tránh mưa dầm
Rau gia vị cần nắng, nhưng mưa dầm nhiều ngày làm lá dập và nấm bệnh. Nếu trồng ở ban công, kê chậu chỗ hứng nắng buổi sáng và che được mưa chiều. Nếu trồng ngoài vườn, lên luống cao một chút để nước mưa thoát nhanh, đừng để rau ngâm trong vũng nước sau mưa.
Tưới nước thì tưới vào buổi sáng, tưới vừa đủ ẩm, không tưới buổi tối muộn khi đất còn ướt qua đêm. Lá nào vàng, dập thì nhặt bỏ ngay, đừng để lá hỏng lây sang cây bên cạnh.
5. Thu hoạch tỉa: hái đúng cách thì rau cho ăn cả vụ
Rau gia vị không hái theo kiểu nhổ cả cây, mà hái tỉa: hái lá ngoài, ngọn non trước, để lại lá trong và chồi non cho cây tiếp tục ra. Ngắt ngọn thường xuyên là cách đơn giản nhất để cây đẻ nhánh và cho thu hoạch kéo dài đến Tết.
Đến gần Tết, muốn có rau đẹp để dùng trong mấy ngày Tết thì trước Tết khoảng một tuần ngưng hái lứa chính, để cây ra đợt lá non mới, rồi hái đúng dịp cần dùng. Rau hái sáng sớm giữ được mùi thơm và độ tươi lâu nhất.
Kết
Gieo rau gia vị đầu tháng 11 không cần cầu kỳ: chọn đúng nhóm gieo sớm và nhóm gieo dài ngày, đất thoát nước tốt, gieo nối đợt thay vì gieo một lần, và hái tỉa đều tay. Làm đúng bốn việc đó, đến Tết vườn rau thơm nhà mình vừa đủ ăn, vừa tươi, vừa thơm — mà không tốn thêm một chuyến chợ cận Tết nào.
Posts
0 comments:
Post a Comment